L'Église, fermentum des aréopages modernes.

Accueil » Vivons en Eglise

Category Archives: Vivons en Eglise

« Ng’uyo Yezu araje. Musanganire ». Igihe c’Ubushikiro.

Ico ari co igihe c’Ubushikiro

Joannes Claudius MANARIYO

Patiri J.Claude MANARIYO

Muri Ekleziya Gatolika ikurikiza imigirwa y’Abanyaroma (Église Catholique Romaine), ni ikiringo kimara indwi zine, cugurura, uko umwaka utashe, urukurikirane rw’ukuntu bahimbaza ikinyegezwa ca Kristu. Muri Ekleziya Gatolika ikurikiza imigirwa yarazwe n’umweranda Ambruwaze (Église Catholique de rite ambroisien), ico kiringo kimara indwi zitandatu. Nk’uko n’ibindi biringo bisanzwe bifise umusi mukuru bigenda bitwerekezako, n’ikiringo c’Ubushikiro kirafise uwo kitwerekezako : kitwerekeza ku musi mukuru wa Noheli, ari wo musi mukuru w’ivuka rya Yezu Kristu. Uwo musi mukuru (Noheli), twovuga ko watanguye guhimbazwa mu gice ca mbere c’ikinjana ca kane inyuma y’ivuka rya Yezu Kristu. Ariko mu kinjana ca gatandatu, ni ho hashirwaho ikiringo c’ukuwitegurira, ubwa mbere ntacari kihari. Muri ico kiringo rero bǎrisonzesha bakongera bakibabaza. Ico kiringo kimaze kujaho, mu nyuma cafashe intumbero ya Liturujiya.

Ukuntu ico kiringo catanguye gushirwaho

Ico kiringo nticamye kiringanijwe muri Ekleziya. Catanguye guhimbazwa mu kinjana ca gatanu. Umwepiskopi Perpet w’i Tours twovuga ko ari we yatanguje ihimbazwa ry’ico kiringo. Mw’ikete yanditse yasavye abakristu ko kuva ku musi mukuru w’umweranda Maritino w’i Tours (uhimbazwa itariki 11 Munyonyo) gushika ku musi mukuru wa Noheli, boza barisonzesha gatatu mu ndwi. Hari abaciye batangura (suite…)

GUTANGAZA IVYAPFUNDITSWE MU NAMA YA MBERE Y’UMURYANGO WA DIYOSEZE YA NGOZI

Mgr Gervais BANSHIMIYUBUSA

IJAMBO UMWEPISKOPI WA NGOZI ASHIKIRIJE ABAKRISTU MU GUTANGAZA IVYAPFUNDITSWE MU NAMA YA MBERE Y’UMURYANGO WA DIYOSEZE YA NGOZI

Nyenicubahiro Mwepiskopi mukuru, Ntumwa ya Papa mu Burundi,
Nyenicubhiro Mwepiskopi wa Muyinga ukaba urongoye Inama y’Abepiskopi gatorika b’i Burundi
Benicubahiro Bepiskopi b’Ekleziya gatorika bo mu Rutana, Ruyigi na Bubanza
Banyenicubahiro mwaserukiye Intwaro y’igihugu cacu n’izindi nzego
Ba nyenicubahiro mwese muvuka muri Diyoseze yacu, namwe mwese bagenzi ba Diyoseze,
Basaseredoti b’Umukama, Ntore za Rugira muri mw’ibanga ry’ukwihebera Imana,
Banyakwubahwa banyenama mwaserukiye abandi mw’isasa ry’Inama y’Umuryango wa Diyoseze,
Banyakwubahwa bakristu balayike mwese ba Diyoseze ya Ngozi: Kristu Umwami !

  1. Ng’uyu umunsi Ekleziya – muryango y’i Ngozi yari imaze igihe irindiriye. Imana ishimwe kandi ishimagizwe, ko iwudushikanyeko tugishobora kuyihaya. Nkundire mbere tuyihe impundu kuri uyu munsi wayo ! Uyu munsi twatanguye kuwitegurira kuva ku wa 27 Munyonyo mu 2005, igihe ka Mwungere wa Diyoseze ya Ngozi navuga nti: birakwiye ko tugira Inama y’Umuryango wacu wa Diyoseze ya Ngozi. Mfatiye kuri rya jambo ry’Imana rigira riti : “ Hahiriwe abaremesha amahoro, kuko bazokwitwa abana b’Imana” (Mat.5,9), ihangiro nahaye iyi Nama ryabaye iri ngo: “Duhinduke, twijukire ingendo y’amahoro n’ugusubiza hamwe”.

Muti mbega iyo Nama yaje gute ?

  1. Imvo nkurunkuru zatumye dutunganya iyi Nama y’Umuryango wa Diyoseze ya Ngozi, ni zibiri. Imvo ya mbere iboneka dusangiye na Ekleziya yose y’i Burundi, ifatiye ku butumwa bw’Ekleziya mu vy’ukuremesha amahoro. Kuva igihugu cacu kigiye mu bihe vy’ukwikukira, ntici geze gihengeshanya kuja kiragwa mu rwimo, mbere ukamengo ni nk’akaroge ! Urwo rwimo na rwo rwerekana inzankano, ugukumirana, agakengerwe, induru n’i ngwano, biciye kubiri n’inkuru nziza y’urukundo n’amahoro, dushinzwe kumenyesha. Ivyo rero ntivyashobora kureka gusimbisha umutima abantu nka twebwe, dushinzwe kwigisha inkuru nziza ya Yezu Kristu, tuzi ko ivukanisha kandi igatumirira abantu kubana mu mahoro. Ni co gituma twese Abungere b’Ekleziya y’i Burundi twahavuye tubona ko hakwiye kuba Inama z’imiryango ya Diyoseze mu Burundi bwose, kugira ngo, muri rusangi, nka Ekleziya, twijukire kandi turushirizeho kuba umwambiro w’amahoro n’ugusubiza hamwe.
  2. Imvo ya kabiri twashize imbere muri Diyoseze yacu ya Ngozi, ni iyifatiye ku karangamutima k’Ekleziya ubwayo. Kuva mu myaka 1951, Ekleziya y’i Ngozi ntiyari bwashobore gutunganya Inama yayo nkuru y’Umuryango, kugira ngo ije mu gihe ca none, mu karangamutima kayo. Kuva ku “Ndinganizo nyobozi y’Ekleziya y’i Burundi yo mu 1951”, Ngozi yaronse ikiri Icibare ca kabiri c’Ubutumwa bwa Papa mu Burundi, naho Ngozi hagati aho yari yahavuye ironka irembo ikitwa Diyoseze, yari yameze nk’iyigumye ha handi. Hari rero akari kagihaze, kuko hagati aho hari ibintu vyahindutse, haba mu vy’Inyigisho vyasubiwemwo mu Nama Nkuru y’Ekleziya yabereye i Vatikano ubwa kabiri mu 1962, canke mu vy’Amategeko y’Ekleziya yatangajwe icese mu 1983. Ni imvo rero yerekana ko Ekleziya yari ikeneye cane kwinagura, kugi ra ngo yinjire mu ntumbero nshasha y’inyigisho n’amategeko bigezweko, ibone gurtyo kurangura neza ubutumwa yashinzwe.
  3. Ico ni co cantumye mu guha ubwahuro iyo Nama y’Umuryango wa Diyoseze, nitiza aya majambo y’Umuhanuzi Izaya, nti : “Ni muze tuduge ku mur ambi w’Umukama, Umukama atwiyigishirize inzira y’amahoro” (Iz.2,3). Nkako nyene, kumwe k’umurimyi mwiza yama abanza kugongora n’ugukarisha isuka, iyo bikenewe mbere akabanza n’ukuyinaguza imbere yuko aza kuyirimisha, ni ko nanje nabonye ko bikenwe ko twese ababatijwe bo mu gisata ca Diyoseze y’i Ngozi, twobanza kwemera tukaduga ku murambi w’Umukama, kugira twinagure, dusubire ku karanga k’Ekleziya – muryango, nkuko tubisanga mu ntango z’Ekleziya. Ni muri ubwo buryo nabonye ko Ekleziya yacu ishobora kurangura neza ubutumwa bw’ukuremesha amahoro n’ugufasha abantu gusubiza hamwe. Nkako nyene, ntawutanga ico adafise : abadashize hamwe ngo babane mu mahoro, boshobora gute gufasha abandi gusubiza hamwe n’ukubana mu mahoro ?

(suite…)

Itangazwa icese ry’Ingingo z’Inama ya mbere y’Umuryango wa Diyoseze ya Ngozi.

Abarundi barungitswe mu butumwa i Roma barakiriwe icese

Kuri uwu wa gatandatu, igenekerezo rya 14 gitugutu, harabaye ihwaniro ryo kwakira Abasaserdoti n’abihayimana baherutse gushika mu gisagara ca Roma no mu micungararo yaho, akaba ari naryo ritorerwamwo inzego zifasha gutunganya ivy’umugwi muri uwo mwaka uba utanguye. Inkuka y’imisa yatanguye isaha zitanu z’igitondo irongowe na Patiri Albino Bukuru (imvukira ya Diyoseze ya Ngozi) yari asanzwe arongoye uwo mugwi mu mwaka w’ubutumwa n’ivyigwa uheze, ari kumwe n’abasaserdoti batari bake bava mu madiyoseze yose y’i Burundi n’abihebeyimana bava miryango isanzwe ikorera ubutumwa mu Burundi.

Ni akamenyero keza ko umugwi w’Abarundi ugizwe n’Abasaserdoti, Abihayimana n’abari muri iyo nzira wakira abarungitswe mu butumwa i Roma no mu micungararo yaho. Abo nabo benshi muri bo baba barungitswe mu butumwa bw’ukwiga n’ugukabura ubwenge, abandi nabo bakaza mu butumwa buranga Abihayimana nyene.

Muri iryo hwaniro rya mbere ritangura umwaka, rikaba risanzwe ryakira abasaserdoti n’abihebeyimana gusa, Patiri Albino yarakiriye n’abashitsi badasanzwe. Abo nabo ni Musenyeri Bernardo Ntahoturi, Umwepiskopi wo mw’Ishengero ry’aba Anglikani, aheruka kugenwa ngo ariserukire ku kirimba ca Papa, akaba yashimye kuza gusangira igisabisho natwe, ubona ko turi abasangirarugendo mu vy’ukwemera gushingiye kuri Kristu, kandi dusanzwe dufashanya vyinshi mu Burundi no kw’isi yose (œcuménisme), nk’uko yabivuze na we nyene ahawe ijambo mu mwanya wari wabigenewe. Abandi nabo ni abavyeyi babiri (uwo muri diyoseze nkuru ya Bujumbura n’uwo muri diyoseze ya Muyinga) bariko bávūza abana babo mu bitaro Bambino Gesù vy’i Roma, uwo mugwi w’Abarundi ukaba usanzwe ubaba hafi uko ushoboye nyene.

Lire la suite à la source : Abarundi barungitswe mu butumwa i Roma barakiriwe icese

%d blogueurs aiment cette page :